Vormen tekenen: zo bouw je elke tekening stap voor stap op

Vormen tekenen is de snelste manier om beter te worden in tekenen. Kijk maar eens goed om je heen. Een klok is een cirkel, een deur is een rechthoek en een dak is vaak gewoon een driehoek. Wie die simpele vormen leert zien, kan bijna alles tekenen. Je hebt er geen bijzonder talent voor nodig. Een potlood, een gum en een vel papier zijn genoeg om te beginnen. Hieronder lees je hoe je van een losse cirkel naar een echte tekening gaat.

Waarom vormen tekenen de basis is van elke tekening

Elke tekening bestaat uit een paar eenvoudige bouwstenen. Een kat is bijvoorbeeld een grote cirkel als lijf, een kleine cirkel als kop en twee driehoekjes als oren. Een auto begint met een lange rechthoek met twee cirkels eronder. Zo werkt dat ook bij Pokémon tekenen voor kinderen. Zodra je dat doorhebt, voelt een ingewikkeld onderwerp ineens veel minder moeilijk.

Tekenaars noemen dit ook wel opbouwen met hulpvormen. Je zet eerst de grote vormen licht op papier. Daarna verbind je ze met vloeiende lijnen en gum je de hulplijnen weg. Zo kloppen de verhoudingen meteen beter. Bovendien raak je minder snel gefrustreerd, want je werkt in kleine stapjes naar het eindresultaat.

Eenvoudige vormen tekenen: begin bij cirkel, vierkant en driehoek

De cirkel, het vierkant en de driehoek zijn de drie basisvormen waar alles mee begint. Druk in het begin heel licht met je potlood. Dan kun je makkelijk verbeteren zonder vlekken op je papier. Teken een cirkel liever in een paar korte, zachte bogen dan in één harde lijn. Dat oogt rustiger en is makkelijker bij te sturen.

Herhaling helpt echt. Vul bijvoorbeeld een heel blad met cirkels in verschillende maten. Doe daarna hetzelfde met vierkanten en driehoeken. Merk je dat je lijnen trillen? Teken dan vanuit je elleboog in plaats van alleen vanuit je pols. Wil je daarna oefenen met kleuren binnen de lijntjes, dan zijn kleurplaten vol vormen en patronen een leuke volgende stap.

Geometrische vormen tekenen met strakke lijnen

Geometrische vormen hebben rechte lijnen, vaste hoeken of een perfecte ronding. Denk aan een ruit, een zeshoek, een ster of een cirkel getekend met een passer. Met een liniaal en een passer worden deze vormen extra strak. Toch is het ook goed om ze uit de losse hand te oefenen. Zo train je namelijk je oog voor gelijke afstanden en hoeken.

Een handige truc is om eerst een paar puntjes te zetten. Voor een zeshoek zet je zes puntjes op gelijke afstand rond een denkbeeldige cirkel. Daarna verbind je ze met rechte lijnen. Op dezelfde manier maak je een ster of een vijfhoek. Zoek je inspiratie voor patronen met deze vormen? Bekijk dan eens de kleurplaten met geometrische vormen voor nieuwe ideeën.

Organische vormen tekenen: vrije lijnen uit de natuur

Organische vormen zijn het tegenovergestelde van geometrische vormen. Ze hebben geen vaste regels, maar golven en buigen zoals in de natuur. Een blad, een wolk, een steen en een plas water zijn mooie voorbeelden. Geen enkel blad is precies hetzelfde. Daardoor mag je hier lekker vrij tekenen. Ook een bloem bestaat bijna helemaal uit organische vormen. Lees maar eens hoe je een bloem tekent met losse, ronde blaadjes.

Begin met een losse beweging van je hand en laat de lijn vloeien. Maak een wolk door een paar ronde bobbels aan elkaar te tekenen. Een blad teken je met twee gebogen lijnen die aan beide kanten in een punt samenkomen. Combineer je organische vormen met geometrische vormen, dan ontstaat er meer spanning in je tekening. Een strak huisje met een bolle boom ernaast ziet er bijvoorbeeld meteen levendig uit.

3D vormen tekenen: van vierkant naar kubus

Een platte vorm wordt driedimensionaal zodra je diepte toevoegt. Van een vierkant maak je een kubus door er een tweede vierkant schuin achter te tekenen. Verbind daarna de hoeken met rechte lijnen. Een cirkel wordt een bol met wat schaduw aan één kant. Een cilinder teken je met twee ovalen, verbonden door twee rechte lijnen.

Deze drie vormen zijn de basis voor veel voorwerpen in huis. Een kopje is een cilinder, een appel is een bol en een doos is een kubus. Oefen ze daarom regelmatig en kijk goed waar het licht vandaan komt.

Vormenspelletjes voor kinderen

Voor kinderen werkt vormen tekenen het best als spelletje. Ze leren de vormen dan herkennen zonder dat het als oefenen voelt. Bovendien trainen ze hun fijne motoriek en hun ruimtelijk inzicht. Probeer eens een van deze ideeën:

• Vormenmonster: teken een grote vorm en maak er met ogen, armen en tanden een grappig monster van.
• Vijf vormen, één figuur: kies samen vijf vormen en bedenk welk dier of voertuig je ermee kunt maken.
• Vormenjacht: zoek in huis naar cirkels, vierkanten en driehoeken en teken ze daarna na.

Houd zo’n spelletje kort en speels. Tien minuten is vaak al genoeg om plezier te hebben. Geef complimenten voor het proberen, niet alleen voor een mooi resultaat. Zo blijft tekenen iets waar je kind graag mee bezig is.

Veelgestelde vragen over vormen tekenen

Welke vormen moet je eerst leren tekenen?

Begin met de cirkel, het vierkant en de driehoek. Bijna elk voorwerp, dier of figuur kun je uit deze drie basisvormen opbouwen. Gaan die goed, oefen dan met de rechthoek en het ovaal. Daarna kun je verder met 3D vormen zoals de kubus, de bol en de cilinder.

Wat is het verschil tussen organische en geometrische vormen?

Geometrische vormen hebben rechte lijnen, vaste hoeken of een perfecte ronding, zoals een vierkant of een cirkel. Organische vormen zijn onregelmatig en komen vooral in de natuur voor. Denk aan een blad, een wolk of een steen. In de meeste tekeningen gebruik je allebei.

Hoe teken je een mooie cirkel uit de losse hand?

Zet eerst vier puntjes: boven, onder, links en rechts. Verbind die puntjes met korte, lichte bogen. Teken vanuit je arm en niet alleen vanuit je pols. Ga daarna nog een keer over de beste lijn heen en gum de rest weg.

Vanaf welke leeftijd kan een kind vormen tekenen?

De meeste peuters tekenen rond hun derde jaar al een herkenbare cirkel. Een vierkant volgt vaak rond vier jaar en een driehoek rond vijf jaar. Elk kind ontwikkelt zich in een eigen tempo. Oefen daarom vooral speels en zonder druk.

Van losse vormen naar je eigen tekening

Met een cirkel, een vierkant en een driehoek kom je verder dan je denkt. Oefen eerst de eenvoudige vormen, probeer daarna geometrische en organische vormen en geef ze als laatste diepte. Elke keer dat je tekent, zie je de vormen om je heen een beetje beter. Pak dus je potlood erbij en maak van een simpele vorm iets helemaal van jezelf. Veel tekenplezier!