Pastelkrijt tekening: zo teken je met pastelkrijt

Pastelkrijt geeft kleur die je met een potlood niet voor elkaar krijgt. Het pigment blijft boven op het papier liggen en dat maakt kleuren zacht en diep tegelijk. Een pastelkrijt tekening maken lijkt daardoor lastig, maar de basis leer je in een middag. Je hebt maar een paar krijtjes, goed papier en wat geduld nodig. Hieronder lees je welk materiaal werkt, hoe je laagjes opbouwt en welke onderwerpen makkelijk beginnen.

Wat een pastelkrijt tekening anders maakt dan potloodwerk

Potlood grijs zit ín het papier, terwijl pigment van krijt er bovenop blijft liggen. Daardoor dekt krijt goed, ook over een donkere laag heen. Je mengt kleuren niet vooraf op een palet, maar direct op je papier. Twee lagen over elkaar leveren al een nieuwe tint op. Dat werkt snel en vergeeft veel, want je kunt bijna altijd nog een laag toevoegen.

Er is één keerzijde: krijt veegt uit. Een hand die over het werk schuift, sleept het pigment mee. Werk daarom van boven naar beneden en leg een schoon vel onder je hand. Wie dat gewend raakt, houdt een tekening veel langer strak. Ook bij realistisch tekenen scheelt die gewoonte een hoop correctiewerk.

Zacht, hard of oliepastel: welk krijt past bij jou

Zacht pastelkrijt geeft veel pigment af en laat zich makkelijk blenden. Hard krijt is steviger en houdt een scherpe lijn vast, handig voor details. Oliepastel bevat olie en was, waardoor het plakt en niet uitwrijft zoals droog krijt. Pastelpotloden zijn zacht krijt in een houten huls, prettig voor kleine vlakken. Begin met een klein doosje zacht krijt in basiskleuren. Daarmee weet je binnen een paar tekeningen of deze techniek bij je past.

Dit heb je nodig voor je eerste pastelkrijt tekening

Papier is belangrijker dan het merk van je krijt. Glad printpapier houdt pigment niet vast, waardoor kleuren er snel weer afvallen. Kies daarom papier met tand, dus met een licht ruw oppervlak. Die structuur grijpt het krijt en laat je meerdere lagen stapelen. Getint papier werkt bovendien prettig, omdat de kleur van het vel meespeelt in je tekening.

Verder heb je weinig spullen nodig. Een doezelaar, een kneedgum en een zacht doekje zijn genoeg om te starten. Een kneedgum tilt pigment op in plaats van het uit te smeren. Fixatiefspray houdt het werk vast zodra de tekening af is. In een goed gevulde tekendoos zitten die materialen vaak al.

Zo bouw je je tekening laag voor laag op

Gebruik de platte kant van het krijtje voor grote vlakken, zoals een lucht of achtergrond. Met de zijkant trek je brede banen die vanzelf in elkaar overlopen. De punt of een scherpe rand bewaar je voor takken, ogen en andere details. Druk in het begin licht, want een volle laag laat zich moeilijk corrigeren.

Bouw daarna op van donker naar licht. De donkere tonen leg je eerst neer en daarover komen de middentonen. Je lichtste accenten zet je als laatste, omdat licht krijt goed dekt over donkere lagen. Zo houd je diepte in je werk zonder alles dicht te smeren. Kijk na elke laag even van een afstandje naar het geheel.

Kleuren blenden zonder dat je tekening dof wordt

Blenden doe je met je vinger, een doezelaar of een wattenstaafje. Je vinger verplaatst veel pigment tegelijk en geeft zachte overgangen. Een doezelaar werkt preciezer en houdt kleine vlakken netjes. Wattenstaafjes zijn handig bij ronde vormen, denk aan een wolk of een wang.

Te veel wrijven maakt je kleuren juist grauw. Alle pigmenten lopen dan door elkaar en het papier raakt verzadigd. Blend daarom kort en laat sommige randjes bewust staan. Twijfel je welke tinten samen mooi uitpakken, lees dan eerst hoe je kleuren met elkaar mengt.

Makkelijke voorbeelden pastelkrijt tekeningen om mee te starten

Simpele onderwerpen met grote kleurvlakken werken het prettigst in het begin. Je oefent dan met lagen en overgangen, zonder dat details je in de weg zitten. Deze vier voorbeelden pastelkrijt tekeningen lukken vrijwel altijd:

• Een zonsondergang met drie kleurbanen die je in elkaar blendt.
• Een appel met een donkere kant, een lichte glans en een slagschaduw.
• Een herfstblad in geel, oranje en bruin over elkaar.
• Een poes met korte streepjes in de richting van de vacht.

Begin klein, bijvoorbeeld op een vel van A5-formaat. Je houdt een pastelkrijt tekening makkelijk door weinig kleuren en grote vormen te kiezen. Lukt een onderwerp niet, leg het dan weg en pak het een dag later opnieuw op.

Fouten die beginners vaak maken met pastelkrijt

De meest gemaakte fout is te hard drukken. Het papier raakt dan vol en nieuwe lagen hechten niet meer. Een tweede valkuil is een gewone gum, die pigment juist in het papier wrijft. Gebruik daarom een kneedgum en dep het pigment voorzichtig weg.

Ook fixatief vraagt om maat houden. Spuit in dunne laagjes en houd de bus op ruime afstand, anders worden kleuren dof. Leg je werk plat weg met een vel papier ertussen.

Veelgestelde vragen over tekenen met pastelkrijt

Wat is het verschil tussen pastelkrijt en oliepastel?

Pastelkrijt bestaat uit pigment met een bindmiddel en voelt droog aan. Het veegt makkelijk uit en laat zich blenden met je vinger of een doezelaar. Oliepastel bevat olie en was, waardoor het vet aanvoelt en blijft plakken. Blenden gaat daarbij met een doekje of met een beetje oplosmiddel. Voor zachte overgangen kies je dus droog krijt.

Welk papier gebruik je voor een pastelkrijt tekening?

Papier met tand houdt pigment vast, dus een licht ruw oppervlak werkt het beste. Speciaal pastelpapier heeft die structuur en verdraagt meerdere lagen over elkaar. Aquarelpapier is een bruikbaar alternatief zolang je nog geen pastelpapier hebt. Glad printpapier raden de meeste tekenaars af, want het krijt laat daar snel los.

Moet je een pasteltekening fixeren?

Fixeren is niet verplicht, maar het beschermt je werk tegen vegen. Spuit dunne laagjes vanaf ongeveer dertig centimeter en laat elke laag drogen. Te veel fixatief maakt de kleuren doffer dan ze op papier waren. Wil je de tinten precies houden, bewaar je tekening dan achter glas of in een map met een tussenvel.

Is pastelkrijt geschikt voor kinderen?

Ja, zeker met oude kleding aan en een afgedekte tafel. Kinderen werken graag met grote vlakken en krijt geeft daar snel resultaat. Harde krijtjes en oliepastels breken minder snel dan de zachte varianten. Laat ze eerst vrij oefenen op een groot vel, voordat ze een onderwerp natekenen.

Zet je eerste krijtstreep gewoon op papier

Je eerste werk wordt zelden meteen precies zoals je het bedacht had. Juist dat maakt deze techniek prettig, want je mag blijven schuiven en toevoegen. Pak een paar krijtjes, kies een simpel onderwerp en geef jezelf tien minuten. Wil je eerst je hand losmaken? Print dan een van onze gratis kleurplaten om op te oefenen en kleur die in met krijt. Veel plezier met je eerste lagen!